VELDBUSSEN
Modbus
Een client vraagt gegevens op; een server antwoordt met bijvoorbeeld een registerwaarde.
Wie spreekt met wie?
Modbus RTU: één client (vroeger: master) start een verzoek met het unieke serveradres (vroeger: slave-adres), een functiecode en gegevens. Alleen de geadresseerde server antwoordt. Bijvoorbeeld: client → adres 2, lees statusregister 100; server 2 → waarde 1 (toepassing: “alles goed”). Andere servers luisteren mee maar antwoorden niet. Bij een schrijfverzoek bevestigt de server normaal met een protocolantwoord of foutmelding. Dat bevestigt ontvangst/verwerking van het protocolverzoek, niet automatisch dat een motor fysiek is gestart: lees daarvoor een aparte terugmeldstatus. Seriële broadcast naar adres 0 is een uitzondering: niemand antwoordt. Bij Modbus TCP gebruikt men client/server en kan een Unit Identifier achter een gateway een seriële deelnemer aanwijzen.
Spanningen en signaalvorm
Modbus is een protocol, geen elektrische signaalnorm. Modbus RTU gebruikt vaak RS-485: de ontvanger beoordeelt het verschil tussen A en B. Een RS-485-driver levert onder de genormeerde belasting minstens circa 1,5 V differentieel; een ontvanger herkent typisch de polariteit vanaf ±0,2 V. De absolute spanning van A of B naar massa is transceiver- en installatieafhankelijk. Modbus TCP gebruikt Ethernet en heeft dus geen RS-485-busspanning.
Meten met de oscilloscoop
Meet bij RTU met geschikte differentiële probe rechtstreeks tussen A en B, of met twee passende kanalen ten opzichte van een veilige gemeenschappelijke referentie en de wiskundige functie A−B. Bekijk beide toestanden, flanken, reflecties en storing; controleer baudrate, afsluiting en polariteit met het apparaatblad. Een multimeter toont hoogstens een gemiddelde en kan geen bitvorm of korte storing vastleggen.
Het principe
Modbus beschrijft berichten en functiecodes. Bij Modbus RTU gaan berichten doorgaans over een seriële verbinding zoals RS-485; bij Modbus TCP worden ze via TCP/IP vervoerd. Een client leest of schrijft gegevens bij een server. De registerindeling en betekenis van waarden komen uit de documentatie van het apparaat.
Een voorbeeld
Voorbeeld: een applicatie vraagt met functiecode 03 één holding register op. De server antwoordt met een waarde. Het getoonde register en de waarde zijn illustratief.
Let op
Een adres als 40001 in documentatie is een notatie; het adresveld in het protocol kan anders genummerd zijn. Controleer altijd de registertabel en bytevolgorde van het apparaat.